Czerń

Czerń to negacja wszystkich kolorów. Jej symbolika jest tionura, jedynie grupy ludzkie, które zawarły pakt ze śmiercią, zdecydowały się na używanie czarnej flagi: kiedyś to piraci, dzisiaj anarchiści. Ponadto czerń występuje po przeciwnej stronie ekstremy, jak w przypadku czarnych ko Mussoliniego.

Tradycyjnie czerń wiąże się z pojęciami chaosu, ciemności piekła. Na czarno ubrane były Eumenidy lub Furie. W kulcię bogini piekieł Hekate posługiwano się posążkami z białego, czerwonego i czarnego wosku. Wszędzie czerwień w połączeniu z czernią stanowi symbol demoniczny. W płaszczyźnie językowej kolor czarny wyraża uczucia smutku i złośliwości: czarne myśli, jak również działalność świętokradczą: czarna magia, czarna msza... albo po prostu niedozwoloną: czarny rynek, praca na czarno.

W Chinach czerń była symbolem zimy, północy i wody. Ciekawa rzecz: Homer obdarzył Morze Śródziemne epitetem "czarne", Posejdonowi zaś składano w ofierze czarne byki. Równoznaczność czerni i wody nie jest niczym zaskakującym: to wspomnienie wód pierwotnych.

Bóstwa ziemskie: Izis, Persefona czy Demeter, zwane są niekiedy czarnymi boginiami. Wzywano je w misteriach, stanowiących obrzędy, które przygotowywały do odejścia w zaświaty. To właśnie one mogą zawołać: NIGRA SUM SED FORMOSA. "Poeci ciągle obdarzają ziemię epitetem czarna", pisze Plutarch. To zadziwiające, że owym dobroczynnym boginiom przypisuje się kolor uznany za złowróżbny. Wyjaśnienie tego faktu jest następujące: zeszły one do królestwa ciemności, aby uwolnić uwięzionych tam mężczyzn.

Artyści ilustrujący średniowieczne manuskrypty malowali Chrystusa zstępującego do Hadesu bądź walczącego z Szatanem i pokusami w czarnych szatach.

Na malowidłach bizantyjskich z XII wieku Maria ma niekiedy czarną twarz, we Francji zaś istnieje kilka sanktuariów, w których czci się Czarne Madonny.

Arabowie i heraldycy w interpretacji czerni poszli w kierunku wtajemniczenia. Dla pierwszych kolor ten oznaczał ból, rozpacz i wytrwałość. Dla drugich natomiast był on emblematem ostrożności, mądrości i wytrwałości w znoszeniu przeciwności losu.

poprzednia strona | strona główna